Siirt'te küçük bir zücaciye dükkanında ticarete adım atan Süleyman Pamukçu, 50 yıllık iş hayatında Porland’ı Türkiye’nin önemli porselen markalarından birine dönüştürdü. Tüccarlıktan sanayiciliğe uzanan yolculuğunda güveni ticaretin temeli olarak gören Pamukçu, kurduğu sistemlerle şirketin geleceğini de şekillendiriyor.
Süleyman Pamukçu, yarım asırlık emeği ve deneyimiyle iş dünyasının duayen isimlerinden biri. Ticarette güveni, başarıda azmi ve sistemli çalışmayı esas alan Pamukçu ile yılların biriktirdiği anıları, hayat derslerini ve Porland’ın geleceğini konuştuk.
1976'da başlayan ticaret yolculuğunuz neredeyse yarım asrı geride bıraktı. O yıllardan başlayalım mı? Süleyman Pamukçu nasıl sanayici oldu?
1976 yılında Siirt'te küçük bir zücaciye dükkanıyla başladım ticarete. O yıllarda cam ve porselen denildiğinde akla Paşabahçe gelirdi. Biz de ürünlerimizi oradan temin ediyorduk. Daha sonra meşrubat bayiliklerimiz oldu. Tuborg, Schweppes, Efes Pilsen gibi markalarla çalıştık. Bu firmaların promosyon amacıyla dağıttığı logolu bardaklar vardı. Bir gün bardakların fiyatlarını incelediğimde çok yüksek olduğunu fark ettim. Paşabahçe'den aldığım bardakların fiyatını biliyordum. Meğer üzerlerine logo basılması, neredeyse bardağın kendisi kadar maliyet oluşturuyormuş. Ben de bu işi yapabileceğimi söyledim ve yaklaşık 3 milyon adetlik bir bardak siparişi aldım.
Bu iş beni İstanbul'a getirdi. Gaziosmanpaşa'da bir atölye kurduk. O dönemde otellerde tabak ve bardakların üzerine logo yaptırmak yaygınlaşmaya başlamıştı. İstanbul Porselen küçük siparişlerle ilgilenmeyince bu işler bize gelmeye başladı. Zamanla otellerin önemli tedarikçilerinden biri olduk. Porselen, cam bardak ve çatal kaşık satıyorduk.
1990'lı yılların başında İstanbul Porselen kapanınca çok önemli bir karar vermek zorunda kaldık. Çünkü porselen bizim işimizin temel ürünlerinden biriydi. Makinelerini, kalıplarını ve ekipmanlarını satın aldık. Çalışanlarının önemli bir bölümünü de bünyemize kattık. Gebze'deki tesisimizi fabrikaya dönüştürdük ve 1992 yılında porselen üretimine başladık. Böylece tüccarlıktan sanayiciliğe geçtik. Sonrasında talepler arttı, Gebze’deki tesis yetersiz kalmaya başladı. Bilecik'e yatırım yaptık ve üretimimizi büyüttük.
Ticaretten üretime geçmek büyük bir risk. O kararı alırken sizi cesaretlendiren neydi?
Ben her zaman en büyük yatırımın insana yapılan yatırım olduğuna inanırım. O dönemde yaklaşık 65 kişilik bir ekibimiz vardı. İstanbul Porselen kapanınca, porseleni kendimizin üretebileceğini düşünmeye başladık. Çünkü müşterilerimiz vardı, piyasayı biliyorduk ve bu ürünleri başka bir yerden temin etmek kolay değildi. Biz de birlikte bu işe girdik. Üretime başladığımız ilk günden itibaren kaliteden ödün vermedik. İstanbul Porselen'in kalitesinin de üzerine çıkmayı hedefledik. Ürünlerin dayanıklılığı, çizilmeye karşı direnci bizim için çok önemliydi. Bu yaklaşım müşterilerimizin güvenini kazanmamızı sağladı.
Yaklaşık 50 yıllık iş hayatınızda sizi ayakta tutan en önemli ilke ne oldu?
Ticarette güven esastır. Güveninizi kaybetmişseniz ya da karşınızdaki insanın size duyduğu güveni zedelemişseniz bunu yeniden kazanmanız çok zordur. Tedarikçinizin size güvenmesi, sizin de ona güvenmeniz gerekir. Aynı şey müşterileriniz için de geçerli. Karşılıklı güveni sağladıktan sonra ticaret yapabilirsiniz. Bir de işinizi sevmeniz gerekiyor. Ben buna çok inanıyorum. Önce sevgi gelir, arkasından başarı, başarının arkasından da kazanç gelir. Yaptığınız işi sevmiyorsanız uzun yıllar aynı azimle devam etmeniz mümkün değil. Bizim bugünlere gelmemizde bu anlayışın büyük payı var.
Güvenden ve ilişkilerden söz etmişken, sektördeki ilk yıllarınızdan unutamadığınız bir anınızı anlatır mısınız?
Çok ilginç bir anım var. Bir gün satış müdürümüzle birlikte büyük bir firmanın genel müdürlüğüne gittik. Firmanın gemileri vardı ve önemli miktarda porselen siparişi verebilecek bir müşteriydi. Satış müdürümüz çok iyi bir pazarlamacıydı, insanlarla hemen yakınlık kurardı. Benden de teknik sorulara cevap verebilmem için kendisine eşlik etmemi istedi. Giderken elinde katalogların, fiyat listelerinin bulunduğu bir çanta vardı. Benim de elimde bazı dosyalar bulunuyordu. Genel müdürün odasına girdiğimizde satış müdürümüzü tanıdıkları için onunla samimi biçimde selamlaştılar. Beni ise çalışanlardan biri sandılar. Genel müdür, daha oturmadan elindeki bir paketi göstererek bunu Şişhane'den Karaköy'e götürmemi istedi. Satış müdürümüzün yüzü kıpkırmızı oldu. Ne yapacağını şaşırdı. Ben hiç bozuntuya vermedim. Paketi aldım, Karaköy'e götürdüm ve geri döndüm. Sonra oturup işimizi konuştuk. Üstelik güzel de bir sipariş aldık. Böyle olaylar ticaret hayatında insanın karşısına çıkıyor. Önemli olan insan ilişkilerini doğru yönetebilmek.
Porland’da üretimi yöneten algoritmaları yıllar önce geliştirmişsiniz. Sistem kurma yaklaşımınız nasıl ortaya çıktı?
Benim en çok sevdiğim iş analiz yapmak, program geliştirmek ve sistem kurmak. Bana göre bir şirketin en önemli unsuru sistemidir. Biz bilgisayarların olmadığı dönemlerde bile iş akışlarımızı yazılı hale getirmiştik. Depodaki ürünlerin giriş çıkışlarını büyük bir duvarda takip ediyorduk. Bu işi yapan arkadaşımıza da “işlemci” diyorduk. Daha bilgisayar yokken kendi işlemcimizi oluşturmuştuk. Sonrasında kendi algoritmalarımızı ve programlarımızı geliştirdik. Bugün üretim emirlerimiz büyük ölçüde otomatik oluşturuluyor. Sistem, stok miktarlarını takip ediyor, eksilen ürünler için üretim emri veriyor. Bir bakıma yapay zekâya benzer bu yapıyı 15-20 yıl önce geliştirmeye başladık. Benim için önemli olan işlerin kişilere bağlı kalmaması. İnsanlar değişebilir ama sistem çalışmaya devam etmeli.
Porland’da ikinci kuşağın yönetime katılmasıyla nasıl bir dönem söz konusu?
Oğlum İmge’nin de işin içinde olmasıyla yeni atılımlar gerçekleştiriyoruz. Ben belli bir yaşa geldim diye şirketi satmayı ya da fabrikayı kapatmayı hiç düşünmedim. Kurduğumuz sistem sayesinde işler kişilere bağlı kalmadan yürüyor. Şimdi hedefimiz yurt dışında büyümek. Londra’daki ilk mağazamızı aralık ayında açmayı planlıyoruz. İngiltere’de yaklaşık 26 mağazaya ulaşmak istiyoruz. Ardından başka pazarlara da yöneleceğiz. Ancak acele etmiyoruz. Önce altyapımızı sağlamlaştırıp attığımız adımların sonuçlarını göreceğiz. “Kontrolsüz güç, güç değildir!” İşte büyürken de bu anlayışla hareket ediyoruz.
İş hayatına yeni başlayan gençlerde neler gözlemliyorsunuz? Onlara en önemli tavsiyeniz ne olur?
Gençlerin öncelikle azimli, çalışkan ve sabırlı olmaları gerekiyor. Bugün birçok genç kısa sürede zengin olmak istiyor. Bir işi tamamlamadan başka alanlara yöneliyorlar. Oysa önce başladığınız işi bütün yönleriyle öğrenmeli, sağlam bir yapıya kavuşturmalısınız. Ben buna “çemberi tamamlamak” diyorum. Finansmandan üretime, satıştan kârlılığa kadar her aşamayı düşünmelisiniz. Ayrıca muhakeme yeteneğinizi geliştirmelisiniz. Bu, sorunları önceden görmenizi ve krizleri yönetmenizi sağlar. Ve tabii en önemlisi, işinizi sevmelisiniz. Çünkü başarı sevgiyle başlar.
Peki iş dışında sizi dinlendiren, keyif aldığınız uğraşlarınız neler?
Benim için çalışmak da bir keyif, hatta bir bakıma tatil. İnsan bir şeye alıştığında onu bırakması kolay olmuyor. Ben de çalışmaya alışmışım. Tatile gittiğimde ilk üç dört gün güzel geçiyor ama sonra sıkılmaya başlıyorum. İşe döndüğümde yeniden tatile gelmiş gibi hissediyorum. İş dışında en büyük zevklerimden biri tavla oynamak. Şirketimizde tavla turnuvaları düzenleniyor. Ben de turnuvanın şampiyonuyla oynuyorum. Böyle küçük rekabetler de hayatın keyifli tarafı.
www.porland.com