Page 130 - Gastronomi Turkey By Rafine
P. 130

GEZİ | Muş









          Bizanslılar ile Sasaniler arasında el
          değiştirdi. Daha sonra Emevilerin
          ve Abbasilerin egemenliğine girdi.
          Daha sonra göçebe Türkmen
          topluluklar yöreye yerleşmeye başladı.
          Türkmenler geldiğinde yörede
          Ermeniler vardı. 1071 Malazgirt Meydan
          Muharebesi’nden sonra Selçuklu
          toprağı haline gelen Muş kenti,
          1514’te Osmanlı egemenliğine girdi.
          19. yüzyıl sonlarında Bitlis vilayetine
          bağlandı. Osmanlı döneminde
          nüfusun nispi çoğunluğunu Ermeniler
          oluşturuyordu.

          1916-1917 yılında Rusların ve Ermenilerin
          nüfuz bölgesi olan şehir, Ermeni
          tehcirine sahne oldu. Kurtuluş Savaşı
          sırasında 1920 yılında yörede Hallo
          Ayaklanması yaşandı. Bu olaylardan
          sonra 1924 yılında şehir, il merkezi
          yapıldı. Daha sonra da Şeyh Said     Yörede Kelem olarak bilinen Muş      Mongok Bağları yetiştirdiği üzümlerle
          ayaklanması yaşandı. Kısa süreliğine   lahanası ya parçalanıp turşusu     öne çıkar. Sinciri, danagözü, yazbeyazı,
          tekrar Bitlis’e bağlanan şehir, 1929’da   kurulur veya taze taze yemeği yapılır.   güzbeyazı ve keşmer çeşitleri ünlüdür.
          tekrar il merkezi oldu.              Lahana turşusu uzun kış aylarında    İncebel ve Mehmetcan Bağlarında da
                                               sarmasından, çortisine nefis yemekler   kaliteli üzümler yetiştirilir. Bu bağlarda
          Bereketli topraklar                  olarak sofrayı süsler.               karadut, kiraz, güz armudu, mayhoş
                                                                                    bir tadı olan küçük beyaz Macirek
          Türkiye’nin 3. büyük ovası olan Muş   Muş’ta bağcılığın tarihi çok eski   uelması da yetiştirilir ve sevilerek yenir.
          Ovası’nın bereketli topraklarında    tarihlere dayanır. Muş üzümü
          buğday, arpa, mısır, nohut, tütün,   ince kabuklu, sulu, şekerli ve hafif   Altın sarısı çile
          üzüm, lahana, şeker pancarı, kavun,   ekşimsidir. Muş’un hemen yakınındaki
          karpuz ve patates yetiştiriliyor.    Haspet Kalesi’nin eteklerindeki      Kıraç topraklarda da yetişen Muş
                                                                                    tütünü Tekel olduğu dönemlerde
                                                                                    yılda 4 bin tona kadar üretilirken,
                                                                                    alımların özel sektöre geçmesi
                                                                                    ile birlikte yılda 8-9 tona kadar
                                                                                    gerilemiştir. Tütüncülük yoğun emek
                                                                                    isteyen bir iştir. Ekilmesi, bakımı,
                                                                                    sulanması, altta sararan yaprakların
                                                                                    toplanması, üç kez kırım yapılması,
                                                                                    dizilip kurutulması, kapalı alanlarda
                                                                                    bekletilip havanın nemi ile kıvam
                                                                                    kazanması yoğun insan emeği
                                                                                    gerektirdiği için altın sarısı çile diye
                                                                                    adlandırılır.

                                                                                    Muş kaşarı

                                                                                    Türkiye’nin en lezzetli sütlerinin
                                                                                    üretildiği Muş’ta kaşar, Bulanık,






     130  |  Şubat-Mart 2024  |  gastronomiturkey.com
   125   126   127   128   129   130   131   132   133   134   135