Page 130 - Gastronomi Turkey By Rafine
P. 130
GEZİ | Muş
Bizanslılar ile Sasaniler arasında el
değiştirdi. Daha sonra Emevilerin
ve Abbasilerin egemenliğine girdi.
Daha sonra göçebe Türkmen
topluluklar yöreye yerleşmeye başladı.
Türkmenler geldiğinde yörede
Ermeniler vardı. 1071 Malazgirt Meydan
Muharebesi’nden sonra Selçuklu
toprağı haline gelen Muş kenti,
1514’te Osmanlı egemenliğine girdi.
19. yüzyıl sonlarında Bitlis vilayetine
bağlandı. Osmanlı döneminde
nüfusun nispi çoğunluğunu Ermeniler
oluşturuyordu.
1916-1917 yılında Rusların ve Ermenilerin
nüfuz bölgesi olan şehir, Ermeni
tehcirine sahne oldu. Kurtuluş Savaşı
sırasında 1920 yılında yörede Hallo
Ayaklanması yaşandı. Bu olaylardan
sonra 1924 yılında şehir, il merkezi
yapıldı. Daha sonra da Şeyh Said Yörede Kelem olarak bilinen Muş Mongok Bağları yetiştirdiği üzümlerle
ayaklanması yaşandı. Kısa süreliğine lahanası ya parçalanıp turşusu öne çıkar. Sinciri, danagözü, yazbeyazı,
tekrar Bitlis’e bağlanan şehir, 1929’da kurulur veya taze taze yemeği yapılır. güzbeyazı ve keşmer çeşitleri ünlüdür.
tekrar il merkezi oldu. Lahana turşusu uzun kış aylarında İncebel ve Mehmetcan Bağlarında da
sarmasından, çortisine nefis yemekler kaliteli üzümler yetiştirilir. Bu bağlarda
Bereketli topraklar olarak sofrayı süsler. karadut, kiraz, güz armudu, mayhoş
bir tadı olan küçük beyaz Macirek
Türkiye’nin 3. büyük ovası olan Muş Muş’ta bağcılığın tarihi çok eski uelması da yetiştirilir ve sevilerek yenir.
Ovası’nın bereketli topraklarında tarihlere dayanır. Muş üzümü
buğday, arpa, mısır, nohut, tütün, ince kabuklu, sulu, şekerli ve hafif Altın sarısı çile
üzüm, lahana, şeker pancarı, kavun, ekşimsidir. Muş’un hemen yakınındaki
karpuz ve patates yetiştiriliyor. Haspet Kalesi’nin eteklerindeki Kıraç topraklarda da yetişen Muş
tütünü Tekel olduğu dönemlerde
yılda 4 bin tona kadar üretilirken,
alımların özel sektöre geçmesi
ile birlikte yılda 8-9 tona kadar
gerilemiştir. Tütüncülük yoğun emek
isteyen bir iştir. Ekilmesi, bakımı,
sulanması, altta sararan yaprakların
toplanması, üç kez kırım yapılması,
dizilip kurutulması, kapalı alanlarda
bekletilip havanın nemi ile kıvam
kazanması yoğun insan emeği
gerektirdiği için altın sarısı çile diye
adlandırılır.
Muş kaşarı
Türkiye’nin en lezzetli sütlerinin
üretildiği Muş’ta kaşar, Bulanık,
130 | Şubat-Mart 2024 | gastronomiturkey.com